Koffie of oploskoffie?

koffie zetten! Leuk werk!

Oploskoffie

Oploskoffie. Ik heb er niets mee. Het valt voor mij onder de categorie: “alleen te gebruiken in het geval van een levensbedreigende noodsituatie.” Mijn moeder kon geen koffie zetten. Die deed in die slappe troep Buisman Aroma, een soort van gebrande stroop. Dat spaart koffie, was haar argument. Het is een tik die ze uit de oorlog heeft overgehouden. Toen deed ze het in de surrogaatkoffie ofwel cichorei. Koffie was in de oorlog: a. niet te betalen en b. niet te krijgen. Het ging namelijk direct na de invasie, net als brood, bloem, thee en schoenen, op de bon. En koffie was het laatste dat in 1952 van de bon ging.

Koffie

Waar komt de koffie vandaan? Zoveel is duidelijk: koffie komt uit Afrika, vermoedelijk uit het koningrijk Kaffa, dat nu bij Ethiopië hoort. Voor de rest: legendes en sterke verhalen. Via Arabië komt het koffie drinken naar het Midden-Oosten. Daar zijn de Turken de baas. Aan het eind van de 16de eeuw krijgen de Venetianen lucht van de koffie, wat op zich niet zo moeilijk is want koffie kan je goed ruiken. De Turken zijn niet gek, die hebben donders goed in de gaten dat ze goud in handen hebben. Ze verkopen het alleen aan de Venetianen en die verkopen het door. Venetië zit gebakken, denken ze. Maar niet voor lang want de Hollanders drinken die koffie en proeven vooral de smaak van veel geld. Ruiken doen ze niets want geld stinkt nu eenmaal niet. De VOC gaat zelf handelen met de Turken en pikt de handel van de Venetianen in. Tot ze kans zien om ook de Turken buiten spel te zetten door koffiestruiken te jatten en die uit te planten op Java. De rest is geschiedenis: koffie en dus ook de koffieplant verovert de wereld; op petroleum na is koffie het belangrijkste handelsproduct ter wereld. Geen slechte prestatie voor zo’n klein boontje wat we bovendien eigenlijk niet nodig hebben.

Een kilopot oploskoffie

Oké, dus de hele wereld drinkt koffie. Je kan het kopen als bonen of gemalen. Je moet het nog wel zelf zetten. Er zijn mensen die daar geen zin in hebben. Daar is de oploskoffie voor uitgevonden en sinds het Amerikaanse leger het na 1900 is gaan gebruiken, is oploskoffie populair. Het is makkelijk: heet water erop gieten, een beetje roeren en eh voilà: daar is de koffie. Het is echte koffie in poedervorm maar het smaakt vooral niet naar koffie. Waar het dan wel naar smaakt, weet ik niet precies. Vandaar dat ik er niet dol op ben. Toch drink ik het, het is nog altijd beter dan de meeste kantoorkoffie.

Ik drink het bij mijn dochter, die zet geen koffie. Ze heeft het echt wel van ons geleerd. Maar nee, koffie zetten doet ze niet of wil ze niet. Het zal wel iets genetisch zijn, afkomstig van mijn moeder. Hoe dan ook, ze drinken oploskoffie. Uit die grote literpotten vol korrels of zijn het kilopotten? Ik denk kilopotten, tenslotte zijn het korrels.

Het punt is, ze woont ver weg, niet echt om de hoek. Dus even langs gaan, dan thuis weer gewoon koffie drinken, zit er niet in. Gelukkig zijn veertien dagen te kort om een allergie of nog erger een verslaving te ontwikkelen. Ach, ze is lief, ik hou van haar, dus die oploskoffie heb ik er wel voor over. Ze heeft drie mooie dochters. Jammer genoeg, drinken die dat spul ook. Ik hoop dat het met een volgende generatie uitsterft. Mijn zoon drink trouwens wel echte koffie.

Cichorei

Koffie is niet goedkoop. Toen er nog geen auto’s in de straten stonden was koffie zelfs duur. Tja, Nederlanders zijn zuinig, dus die dure koffie kwam alleen in de grachtengordel naar binnen. Lang gelden dronk het gewone volk cichoreikoffie. Cichorei was gewoon voedsel net als de familieleden witlof en andijvie; alleen is cichorei nog een stevige slag bitterder. De wortels werden gedroogd, geroosterd, gemalen en vermengd met pindaolie: cichoreikoffie. Vooral in de 2de wereldoorlog was cichoreikoffie niet zozeer populair als wel veel gedronken. Een beetje op de manier van wc-papier: het is niet populair, maar je gebruikt het wel.

Laat staan, die oploskoffie

Dat van die cichoreikoffie in de oorlog snap ik. Echte koffie is er niet, dus je gebruikt een surrogaat. Dat vind ik een begrijpelijk argument. Maar die oploskoffie? Waarom? Geen tijd? Dat is een kul argument want je kan s’avonds je koffie apparaat voor programmeren. Het apparaat staat nog net niet aan je bed met een vers kopje koffie maar het scheelt weinig. Te duur? Dat is helemaal onzin: oploskoffie is duurder of hooguit net zo duur als echte koffie. Dus mensen, laat die namaakkoffie nu gewoon staan.