De Brexit brug: je kan boven niet van beneden onderscheiden, je weet niet aan welke kant het eindigt.

Brexit die Engelse struisvogel actie en de rozenoorlogen

Die Brexit, die Engelse struisvogel actie, wordt dat nog wat? Zou kunnen, zou ook niet kunnen.

Dat referendum was op 23 juni 2016; alleen al de naam is een ramp: ” een raadgevend referendum over het EU-lidmaatschap van het Verenigd Koninkrijk.” Dat is een stevige mond vol en een kleine meerderheid van 51,9% van de stemmers koos voor uittreden. Die onderhandelingen moesten op 29 maart 2019 afgerond zijn met een, door de Raad van Europa en het Europees parlement, goedgekeurd uittredingsakkoord. Zie je die Brexit voor je?

Brexit! Alles en iedereen gaat rollebollend over straat, nergens zijn ze het met elkaar over eens, chaos in het kabinet, chaos in het Lagerhuis. Geen plan A, geen plan B, helemaal geen idee wat ze willen. Juncker zei niet voor niets cynisch: “Tot de Brexit onderhandelingen wist ik niet dat ik zoveel geduld had.” Waar hebben we dat eerder gezien? Juist, in Engeland. Dit is de manier hoe Britten met elkaar omgaan: koningsdrama’s, ze zijn er dol op, ze lusten er wel pap van. Zo doen ze het daar, al eeuwen.

Brexit en de rozenoorlogen

Het begon al toen Koning Eduard de belijder in 1066 kinderloos overleed. Harold was de machtigste edelman en kroonde zich razendsnel tot de nieuwe koning. Dat pikte zijn broer Tostig niet, die wilde ook koning worden. Een veldslag later was Tostig dood en Harold nog steeds koning. Intussen was de Normandische hertog Willem in Engeland geland, die vond dat hij recht op de troon had want hij was een achterneef van Eduard de belijder. En Harold had hem trouw beloofd, beweerde Willem. De oplossing was de slag bij Hastings: Harold dood, Willem koning. Elizabeth I had er ook geen moeite mee om haar nicht, Mary van Schotland, in een schijnproces een koppie kleiner maken: Mary maakte aanspraak op de Engelse troon en ze scheen te hebben ingestemd met een moordcomplot tegen Elizabeth. En dan hebben we ook nog Jacobus II, katholiek en absoluut vorst. Daar hebben de Engelsen geen zin in: ze zetten hem af. Zijn zoon mag hem niet opvolgen, nee het wordt zijn dochter, samen met onze Willem III. Een aantal veldslagen later zijn Willem en Maria de baas in Engeland. Daar hebben we de Oranjemarsen aan te danken.

Polderen

Wij doen dat anders, wij polderen, dus praten. Zelden komt het voor dat we elkaar een koppie kleiner maken. We moeten wel polderen; eeuwenlang waterbeheer heeft ons geleerd dat niet praten betekent dat we allemaal verzuipen. Voltaire zei niet voor niets. ‘God schiep de wereld, maar de Hollanders schiepen hun eigen land’. Dus wij praten elkaar plat.

De Engelsen doen het anders, die slaan elkaar plat. Die beginnen met zwaarden op schilden te beuken, te brullen en vervolgens dreunen die ingeblikte mannen tegen elkaar aan. Wie valt, valt daarna nooit meer. Zwaarden en bijlen hakken koppen af tot er één kop over is en dat is dan de nieuwe koning.

Je kan de Brexit heel goed vergelijken met de Rozenoorlogen uit 1455-1485. Aan die hele Brexit is geen touw aan vast te knopen; dat is er aan de rozenoorlogen ook niet.

Het referendum van 2016

Neem dat referendum van 2016: een nipte meerderheid stemde voor. Dat was even schrikken; niemand had op die uitslag gerekend, ook de Brexit-aanhangers zelf niet. Wat nu? Niemand die het wist. Cameron trad af. Wie werd zijn opvolger? Kandidaten zat: George Osborne, Boris Johnson, Stephen Crabb, Andrea Leadsom, Theresa May. De een na de ander viel af: pootje gelicht door één van z’n concurrenten, iets verkeerd gezegd of wachtte z’n kans nog even af. Uiteindelijk bleef, bij gebrek aan beter, alleen Theresa May over; zij blij. De rest niet, haar Brutus stond direct klaar.

De start van de rozenoorlogen

De start van de rozenoorlogen begon ongeveer hetzelfde. Een opvolgingskwestie. Edward III ging dood. Wie volgde hem op? Zijn nog levende zonen werden overgeslagen en zijn kleinzoon Richard II was de nieuwe koning. Het was nog een kind en dus zagen andere verwanten hun kans schoon. Resultaat: de rozenoorlogen tussen de huizen Lancaster (die voerden een rode roos) en York (die voerden een witte roos). Het waren allemaal familieleden van de Plantagenets, dus van elkaar. Ongeveer zoals al de leden van het Lagerhuis uit dezelfde sociale klasse komen of opleiding hebben. 30 jaar lang veldslag na veldslag, moord na moord. Als je zus in de weg stond: koppie kleiner. Tantes, ooms, neven, nichten, het maakte allemaal geen bal uit: mes, vergif, veldslag, wurging. Opgeruimd staat netjes. Er kwam pas een eind aan toen Richard III van York sneuvelde in een veldslag met Hendrik Tudor. Je weet wel die Richard III die de zoontjes van zijn broer vermoordde, die Richard die ze een poosje geleden hebben terug gevonden onder een parkeerterrein in Leicester. Hendrik was slim en trouwde een York-dochter. De York’s waren het machtigste en Lancasterdochters waren niet voorhanden: die waren bijna allemaal uitgemoord. En zo werd hij koning Hendrik VII. Een typisch geval van twee honden (witte en rode roos) vechten om een been en de derde (rood-witte roos van Tudor) gaat er ras mee heen. Het koningsdrama is voorbij.

Brexit, een modern koningsdrama

Dat geld dus ook voor de Brexit: er is een nieuw kabinet, dus alles lijkt voorbij. Er is één klein probleempje: de Engelsen zijn beschaafd geworden. In de tijd van de rozenoorlogen had Theresa May al haar tegenstanders op laten pakken. Hup, naar de Tower, hoofd op het hakblok, probleem opgelost. Die deal zou bij de eerste stemming met grote meerderheid zijn goed gekeurd door het parlement. Tja, de beschaving kent zo zijn beperkingen.

Dus het drama stopt helemaal niet. Het gaat gewoon door: Theresa May verslijt zoveel ministers dat het nauwelijks de moeite is ze nog voor te stellen aan de koningin. In het parlement vechten de conservatieven, de socialisten en allerlei deelfracties elkaar de tent uit. Hele rijen Brutussen staan in de coulissen klaar voor die dolkstoot in de rug. De voorzitter van het Britse Lagerhuis, John Bercow, kan blijven roepen “Odder, Odder.” Als ik hem was, zou ik het op een bandje zetten. Trouwens, zijn kat schijnt ook zo te heten. En dan de stemmingen, tijdrovend en omslachtig. Als traditie vind ik het fantastisch.

De stemming

Om de buurt roepen de voorstanders “Aye”en de tegenstanders “No”. Op zijn gehoor besliste de speaker wie de stemming wint. Er zijn 650 leden, ga er maar aanstaan om dan op gehoor te beslissen. Vaak is dat niet echt duidelijk. Daar ziet de voorzitter geen brood in. Hij roept “Division! Clear the lobbies.” Vervolgens lopen de parlementsleden door twee gangen: een Aye-lobby en een No-lobby. Wil een lid zich van stemming onthouden dan loopt hij door beide lobby’s. Prachtig toch! Zo gaat het al honderden jaren. Helemaal gek zijn die Britten nu ook weer niet: een lid krijgt maar acht minuten om te stemmen. Daarna klinkt de kreet “Lock the doors.” Deuren knallen dicht en wie te laat is, heeft pech gehad. Die wijze van stemmen is heel goed voor de conditie. Bij “Division” klinken door het hele Westminster honderden bellen en dat betekent rennen. Want dat paleis is groot! Niets menselijks is de parlementsleden vreemd. Ze nemen graag een afzakker of een stevige lunch. En soms is een diepgaande gesprek met een collega of assistent, meestal van het andere geslacht, dringend nodig in een hotelkamer. Daar is rekening mee gehouden: in nog 16 pubs, restaurants en hotels klinken die bellen ook. Ik heb niets kunnen vinden over hollende parlementsleden in min of meer ontklede staat, maar ik zou er niet van opkijken.

De uitslag

Dan de uitslag: de speaker roept de magische formule: “The Ayes to the right: 202. The Noes to the left: 432. So the  Noes have it. The Noes have it.” Tja, Theresa May had de Noes dus ook: de grote nederlaag aan haar broek sinds 1924. En dat was pas de 1ste stemming over de Brexit. En nu hebben ze uitstel tot oktober, heeft May die dolkstoot in de rug gekregen en roepen de kandidaten dat ze een veel betere deal gaan sluiten of gewoon uit de EU stappen.

Dus mijn vraag blijft: die Brexit? Wordt dat nog wat? Zou kunnen, zou ook niet kunnen.

Het wachten is nu op ‘Brexit, the movie’. Een musical zit er niet in, een Shakespeareaans drama ligt meer voor de hand.

Wil je naar het contactformulier? Klik hier  

Als je mij op mijn persoonlijke Facebook wil volgen, klik hier   

Deze blog is gepubliceerd op 25-06-2019 en bijgewerkt op 20-02-2021

Deel dit artikel