Duitse leraar

Voor de kapitein van Köpenick gold de aloude waarheid: als is de leugen nog zo snel……ach, de waarheid is ook maar een mening. Wie heeft er nooit gelogen tegen bijvoorbeeld zijn meester. Ik wel want je denk toch niet dat ik de waarheid vertelde als ik ermee weg kon komen. En dan zeker niet tegen die Duitse leraar, die door de hele klas, unaniem, geen uitzondering, gehaat werd. We waren er allemaal heilig van overtuigd dat hij, op zijn beurt, een ongelofelijke weerzin tegen ons had. De etterbak. Dus liegen tegen die leraar: geen enkel probleem. Kom op zeg, zelfs met mijn strafwerk loog ik: ik vervalste de handtekening van mijn moeder. Ik lag er geen seconde wakker van en nog belangrijker: ik ben nooit betrapt.

leugentjes om bestwil

Een leugentje om bestwil: moet kunnen. Bij voorbeeld over die prachtige net geboren baby. Die baby moet door een niet al te ruime opening en het wurm is niet om aan te zien. Maar toch, vol bewondering buigt iedereen zich over het oude kopje. Tegen kinderen liegen we wat af: Sinterklaas bestaat, die hoef ik niet verder toe te lichten. Als je liegt gaat je neus groeien, zeg maar een Pinokkio-leugen. Die houdt niet lang stand want elk kind weet dat er net een leugen is verteld en toch blijft de neus dezelfde neus van die van gisteren. Ik vind de goudvissenhemel een gemene: de goudvis komt in de hemel door hem door het toilet te spoelen.

Herodotus en de waarheid

Liegen en de waarheid: het is een symbiose tweeling. De een bestaat niet zonder de ander. De waarheid is waarnaar wij streven; trouwens als de hele wereld uit leugenaars bestond, was het hier een grote chaos. Andersom zou het hier een strontvervelende saaie boel zijn. Voor grote leugens heb ik bewondering. Mooi toch als hele groepen erdoor bedonderd worden en de leugenaar er ook nog mee weg komt. Trump is een goede maar de beste leugenaar aller tijden is de oude Griek Herodotus. Feiten en gebeurtenissen over de Perzische oorlog verzon hij, naar het hem uit kwam. Zijn leugens hielden zo’n dikke 2.000 jaar stand: dan moet je toch echt wel van goeden huize komen. Chapeau!

De leukste leugen

Hauptmann Von Köpenick Berlin - Free photo on Pixabay
de kapitein von Köpernick (bron:pixabay)

De leukste leugen, vind ik, is nog steeds die van Friedrich Wilhelm Voigt, beter bekend onder naam van de kapitein van Köpenick. Hij had een combibaan: schoenmaker en kruimeldief. In 1906 trok hij een fantasierijk, zelf in elkaar geflanst uniform aan. Hij pikte twee patrouilles soldaten op met een vervalste opdracht (auf allerhöchsten Befehl) en met die soldaten reed hij met de tram naar Köpenick. Onderweg kregen ze bier en wat geld. Bier in diensttijd? Geld? Geen eigen vervoer? Dat moest toch vragen oproepen? Nee dus, de ‘kapitein’ had een geschreven opdracht en in Duitsland is dat heilig: “Befehl ist Befehl.” In het raadhuis concludeerde hij dat de kas niet klopte: “Ik mis 1,67 Reichsmark” en hij nam de kas, 4.002 Reichsmark, in beslag. Hij liet wel een kwitantie achter. Met die kas smeerde hij hem naar het station, dronk een glas bier en vertrok met de trein naar Berlijn. Daar verdween de kapitein van Köpenick.

Al is de leugen nog zo snel

En tja, daar heb je hem: al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt hem wel. Hij had één foutje gemaakt: hij had zijn plan tegen een medegevangene verklapt en na tien dagen werd Friedrich Wilhelm Voigt gearresteerd, na een tip van die celgenoot. De kapitein van Köpenick werd veroordeeld, uiteraard zou je zeggen. De aanklachten waren niet misselijk: het onbevoegd dragen van een uniform, het in gevaar brengen van de openbare orde, vrijheidsberoving, bedrog en valsheid in geschrifte. Dat van dat uniform snap ik niet zo goed: het was een fantasiegeval, dus helemaal geen uniform. Ondanks de pittige  aanklacht kreeg hij maar vier jaar cel. Een homerische gelach ging door het hele land, hij was een volksheld en de Duitse keizer lachte net zo hard mee. Die schijnt gezegd te hebben: “Je kan  zien wat discipline betekent, geen volk ter wereld doet ons dat na.” Wilhelm zelf was ook wel van de discipline: heel disciplinair hakte hij na 1918 boom na boom aan diggelen. Dus die straf zal wel wat met dat onbedaarlijke gelach te maken hebben. Die vier jaar heeft Voigt trouwens niet uitgezeten: na twee jaar kreeg hij van de keizer gratie.

Voigt is Tijl Uilenspiegel

Het schijnt dat Friedrich het best naar zijn zin had in de cel: hij werd overspoeld brieven met gelukwensen, verzoeken om foto’s, huwelijksaanzoeken. Na zijn vrijlating ging hij optreden, hij hield redevoeringen, ondertekende foto’s, hij maakte zelfs een grammofoonplaat. Dat schijnt een onvindbaar collectors item te zijn. Zijn bezoek aan Köpenick gaf zoveel gedoe dat de politie de grootste moeite had de orde te handhaven. 17 personen werden wegens ordeverstoring gearresteerd. Voigt ofwel de kapitein van Köpenick was met recht de Tijl Uilenspiegel van het militaristische Duitsland.

Militaire eer voor de kapitein van Köpenick

Blijkbaar werd het Friedrich dat toch te veel, met een Luxemburgse pas emigreerde hij naar het groothertogdom. Daar had hij het prima naar zijn zin tot hij aan longontsteking overleed. Ze zeggen dat hij met militaire eer begraven is. Zijn begrafenisstoet werd aangehouden door Franse militairen. Op de vraag wie er begraven werd, antwoordde men “Le capitane de Coepenick”, waarop de Fransen, in de veronderstelling dat het een militair betrof, de stoet met militaire eerbewijzen lieten passeren. Zeg maar, de laatste poets van de Kapitein.

Van de kapitein van Köpenick komen ze nooit meer af

Aan een poets dacht circus Sarrasani blijkbaar ook: die kocht zijn graf in 1961 en liet er een grafsteen op plaatsen met een karikatuur van een Duitse militair. Ook geinig. Sinds 1975 wordt het graf, op aandringen van het Europese Parlement, door de stad onderhouden en is er een andere grafsteen geplaatst. Het verzoek het graf naar Berlijn te verplaatsen weigerde  Luxemburg natuurlijk: zo’n toeristentrekker laat je niet lopen, alhoewel lopen in het geval van een geraamte lastig is. Sinds 1996 staat voor het stadhuis van Köpenick, een beeld van de Hauptmann von Köpenick. En in de zomer wordt daar iedere woensdag en zaterdag om 11 uur de wisseling van de wacht met de Hauptmann von Köpenick opgevoerd. Van de kapitein van Köpenick komen ze nooit meer af.

Wil je naar het contactformulier? Klik hier

 Als je mij op mijn persoonlijke Facebook wil volgen, klik hier 

Deze blog is gepubliceerd op 29-09-2019 en bijgewerkt op 23-02-2021

Deel dit artikel